Sfidat e prindërve dhe familjeve të personave LGBTI+

Të qënit LGBTI+ në një realitet homofobik siç është konteksti Shqiptarë është diçka sfiduese jo vetëm për personat LGBTI+ por edhe për familjet e tyre. Ato përballen me shumë nga sfidat e ngjashme me të cilat hasen fëmijët/ të rinjtë LGBTI+, përfshirë rënien pre e thashethemeve dhe qëndrimeve armiqësore në komunitetin ku jetojnë, përbuzja dhe përqeshja, diskriminimi, përjashtimi social etj.

Ky proces mund të ketë reagime dhe faza të ndryshme përfshirë:

Mohimi – Në këtë rast prindërit mohojnë që fëmija i tyre të jetë LGBTI+. Mohimi mund të marrë forma të ndryshme. Prindërit mund të thonë, ‘është fazë kalimtare dhe do kalojë’, ‘nuk është vetë, por ekanë  bërë shokët/shoqet apo i dashuri/ e dashura LGBT+’. Në thelb të këtij reagimi është vështirësia fillestare e prindit për të pranuar që fëmija mund të jetë LGBTI+.

Shmangja – Në këtë rast, prindërit përpiqen të shmangin apo të shtyjnë diskutimin me fëmijën në lidhje me orientimin seksual, identitetin gjinorë apo karakteristikat seksuale. Prindërit mund të përdorin fjali të tipit ‘ nuk do flasim tani, do flasim më vonë për këtë cështje’.

Zemërimi dhe armiqësia janë ndër reagimet më të zakonshme të prindërve të përfituesve të shërbimit të Strehës dhe Aleancës. Ky reagim merr forma të ndryshme si për shembull ‘nëse do jesh kështu, nuk dua të dëgjoj më për ty’, ‘më mirë i vdekur sesa gej’, ‘na nxive faqen’ etj. Duhet thënë që zemërimi dhe armiqësia mund të shtyjë prindërit apo familjen (sidomos vëllezërit) që të shkojnë deri aty sa ta dhunojnë fizikisht personin LGBTI+, ti bëjnë presion apo të kërcënojnë me jetë apo ta dëbojnë nga shtëpia. Shpesh fëmijët apo të rinjtë LGBTI+ kanë nevojë për mbështetjen e shërbimeve dhe profesionistëve në këto situate.

Pranimi do ishtë rezultati i dëshiruar që do lehtësonte procesin e fëmijës dhe të riut LGBTI+. Në këtë rast prindërit pranojnë që fëmija është LGBTI+ dhe përpiqen të rivendosin një marrëdhënie me të duke pasur parasysh këtë realitet të ri. Duhet thënë se në praktikën tonë, pranimi merr kohë dhe zakonisht paraprihet nga reagimet e tjera të shpjeguara më sipër përfshirë, mohimin, shmangjen apo zemërimin.

Shpesh edhe pranimi ndodh me kushte. Prindërit apo familjarët mund ti thonë fëmijës, ‘ok, ne të pranojmë por nuk duhet që të komshinjtë, fisi, apo lagja ta marrin vesh orientimin seksual tëndin’. Shpesh kjo nuk është në të mirën e fëmijës, i cili/ e cila si pjesë e procesit të daljes hapur mund të ketë nevojë ta shprehë hapur orientimin e vet seksual apo identitetin gjinor.


Më poshtë do të gjeni disa këshilla për situata të ndryshme në një familje ku fëmija del hapur në lidhje me orientimin seksual apo identitetin gjinor.


Shumica e prindërve nuk janë të përgatitur të dëgjojnë fjalët “Mami, babi, jam gej”. Nëse ju mendoni si pjesa më e madhe e prindërve, reagimi i parë do të jetë: “Si do ta përballoj këtë fakt”?
Aleanca LGBT dhe Qendra Streha mund ti mbështesë prindërit dhe t’ju japë informacione dhe ndihmën specifike për secilin prind apo profesionist që mund ta ndjejë të nevojshme.

Përherë e më shumë po flitet ndër studjues dhe profesionist për një proces të daljes hapur të vetë prindërve, së bashku me sfidat që e shoqëron ky proces, i ngjashëm me sfidat që vetë të rinjtë LGBTI+ kanë kur dalin hapur.

Disa prindër arrijnë ta përballojnë qetësisht dhe shpejt lajmin, por shumë prej tyre përballen me një proces tronditës mohues, faji dhe ndjenjë humbjeje. Pra nëse këto janë ndjesitë me të cilat po përballet prindi apo kujdestari i fëmijës, janë krejt të kuptueshme duke patur parasysh dhe qëndrimin e shoqërisë ndaj gejve, lezbikeve, biseksualëve dhe transgjinorëve.

Prindi mund të ndjehet sikur e ka humbur fëmijën, por nuk është e vërtetë. Fëmija është i njëjti person siç ishte edhe më parë. E vetmja gjë që mund të ketë ndryshuar në përshtypjet për fëmijën, mund të jetë imazhi që prindi ka krijuar për atë. Ka shumë rëndësi të arrihet të mirëkuptohet fëmija kur është ende në moshë delikate.

Të rinjtë gej, lezbike, biseksualë dhe transgjinor që mohohen nga prindërit e tyre, krahasuar me të rinjtë e tjerë jo homoseksualë, kanë një shkallë më të lartë vetëvrasjeje dhe abuzimi me drogën ose alkoolin.

Vendimi i fëmijës për të qenë i hapur dhe i ndershëm me prindin apo me këdo tjetër, për një çështje që shumë në shoqërinë tonë nuk marrin përsipër ta pranojnë, është tejet i guximshëm. Kjo tregon për një dashuri, besim dhe përkushtim po aq të madh të marrëdhënies së tij/saj me personin të cilit fëmija zgjedh ti dalë hapur.

Prindërit mendojnë se i njohin dhe i kuptojnë fëmijët e tyre që nga dita kur lindin. Ata janë kryesisht të bindur se e dinë sesi janë formuar fëmijët dhe se njohin këndvështrimet e tyre për çështje të ndryshme apo se ç’mendime kanë fëmijët e tyre në kokë. Prandaj, kur fëmija vendos të thotë “Jam gej, lezbike, biseksual, transgjinor” dhe prindi apo kujedstari i fëmijës as që ia kishte idenë (ose e kishte dyshuar gjatë gjithë kohës, por nuk ka dashur ta pranojë), reagimet janë shpesh shokuese, të keqorientuara si dhe shpesh abuzuese kundrejt fëmijës.

Çdo prind ka një ëndërr, një imazh të asaj çka do të bëhet fëmija tij, një imazh të asaj që duhet të jetë ose një imazh të asaj që mund të jetë. Kjo ëndërr lidhet kryesisht me të shkuarën e prindit, me atë që prindi ka dëshiruar të bëhet vetë teksa rritej, kjo ëndërr ka gjithashtu të bëjë sidomos me kulturën përreth. Shoqëria shqiptare ende na përgatit, nxit dhe orienton me ëndrra për fëmijë heteroseksualë edhe pse faktet flasin për një numër të konsiderueshëm të personave homoseksualë.

Disa prindër mendojnë se do të ishin më të lumtur po të mos mësonin të vërtetën për seksualitetin e fëmijës së tyre. Ndërsa shikojnë pas në kohën para se të informoheshin për orientimin seksual të fëmijëve ata kujtojnë se ishte një kohë pa probleme, duke e anashkaluar shpesh distancën që ndjenin nga fëmija i tyre gjatë asaj kohe.
Megjithatë nëse prindërit nuk do të dinin të të vërtetën për seksualitetin e fëmijës, nuk do të mund ta njihnit kurrë atë. Një pjesë e madhe e jetës së fëmijës do të mbahej e fshehur ndaj prindërve, duke mos i lënë mundësinë prindit të njohë një pjesë të rëndësishme të fëmijës, sepse orientimi seskual apo identiteti gjinor nuk janë thjeshtë një fazë kalimtare.

Duhet të kemi parasysh se kur dikush arrin t’ia shprehë prindit të vet që është gej, lesbike, biseksual apo transgjinor në fakt nuk po kalon
thjeshtë një fazë. Fëmija është menduar gjatë dhe me mundim ka arritur të kuptojë dhe të njohë orientimin e vet seksual apo identitein gjinor. Prandaj nëse prindi ka dyshime, “A është e sigurt?” përgjigja do të jetë pothuajse gjithnjë “Po”.

Takim me Qendrën Komunitare Multifunksionale në Elbasan

Stafi i Qendrës Streha zhvilloi një takim me profesionistë të Qendrës Multifunksionale në Elbasan.

Ky takim informues shërbeu për të diskutuar mbi problematikat që hasin personat LGBTI në komunitetet e tyre përfshirë dhunën në familje, diskriminimin, bullizmin dhe përjashtimin social.

Më pas u fol në lidhje me shërbimet afirmuese për personat LGBTI+ dhe se si ne si profesionistë mund të bënim që shërbimet tona të ishin sa më përfshirëse dhe afirmuese për personat LGBTI+.

Gjatë takimit u diskutua gjithashtu se si të rriturit dhe të jetuarit në një ambjent homofobik mund të ndikojë në mënyrën sesi japim shërbime ndaj personave LGBTI+ dhe gjithashtu u diskutua mbi mënyra sesi të rrisim ndërgjegjësimin tonë për steoritipet apo paragjykimet tona në momentin kur ato janë penguese në procesin e asistencës së personave LGBTI+.

Ky takim u zhvillua në kuadër të zbatimit nga Qendra Streha, të projektit “’Fuqizimi i kapaciteteve të profesionistëve në mbrojtjen e personave LGBTI+ nga dhuna dhe diskriminimi’’, me mbështetjen financiare të Programit të Granteve të Vogla të Komisionit për Demokraci të Ambasadës së Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Tiranë. 

Kurse profesionale, trajnim dhe shërbime në distancë për të rinjtë LGBT+ në vend

‘Streha’ ‘është duke implementuar projektin “Mbështetja e njerëzve LGBT+ në Shqipëri përmes Shërbimeve Fuqizuese, Standardizimit të Shërbimeve Sociale dhe Ndryshimi i Stereotipeve Negative” të financuar nga Ministria e Punëve të Jashtme të Gjermanisë.

Projekti synon të kontribuojë më tej në zbatimin e një qasje të bazuar në të drejtat e njeriut dhe standardet ndaj komunitetit LGBT+ në Shqipëri, ndërsa fuqizon pjesëtarët e tij dhe kontribuon për një shoqëri më të hapur dhe më tolerante përsa i përket orientimit seksual dhe identitetit gjinor.

Aktualisht, 13 të rinj nga LGBT+ po ndjekin kurse të formimit profesional në fusha të ndryshme. Ne po kryejmë procesin e vlerësimit të nevojave të këtij komuniteti, duke u fokusuar te realiteti i tyre i përditshëm.

Streha po ofron informacion dhe mbështetje për pjesëtarët e komunitetit që banojnë në Tiranë, Fier, Shkodër dhe Korçë. Ne po ofrojmë njëkohësisht dhe shërbime të lëvizshme për individët LGBT+ që jetojnë në zona të thella të Shqipërisë. Po ofrojmë gjithashtu mbështetje psikologjike, psikosociale dhe ekspertizë ligjore për komunitetin, njëkohësisht duke ndihmuar në ndërmjetësim me familjet në rast se kjo është e mundur.

Falë këtij projekti kemi ngritur mundësinë e përdorimit të trajnimeve profesionale dhe ndërmjetësimit për punësim të sigurt për përfituesit e shërbimeve pranë Strehës.

Momentalisht, po ofrojmë trajnime për punë dhe praktikë për të rinjtë LGBT+, si një mënyrë për të rritur shanset e tyre për punësim në të ardhmen e afërt.

Për herë të parë ne jemi duke hartuar “Standardet minimale të shërbimeve të strehimit për njerëzit LGBT+”. Një këngë është duke u prodhuar gjithashtu për të luftuar stereotipet sfiduese që shoqëria shqiptare ka ende për njerëzit LGBT+.

Udhëzues në praktikën me fëmijë dhe të rinj lezbike, gej, biseksualë/e dhe transgjinorë (LGBTI+)

The German Embassy in Tirana supports Streha

With direct assistance from Germany, the Albanian organization Shelter will monitor and evaluate on the following months the situation of LGBTI+ people across the country and draft a manual on the “Minimum Standards of Residential Services for LGBTI+”, which would help many other organizations in the future, with their approach on offering services to members of the community.

Other measures under this project will include support for mediation with the families of individuals in need of shelter, vocational training and mobile services accessible for LGBTI people throughout the country.

The German Ambassador Mr. Peter Zingraf and a representative from the “Shelter” signed a few days ago, on the premises of the German Embassy in Tirana, the agreement on the implementation of the new project, which will help many LGBTI+ individuals in Albania and contribute to creating a more empowered community through easing their integration into society.

Studimi i plotë mbi perceptimet mbi integrimin në BE dhe zbatimin e ligjeve mbi të drejtat e njeriut

Në vijim studimi i plotë mbi “Perceptime mbi integrimin në BE dhe zbatimin e kuadrit ligjor për të drejtat e njeriut”.

Ky studim u bë i mundur falë projektit “Unë Zgjedh Bashkimin Evropian”, i financuar nga Ministria e Financave (CFCU) dhe implementuar nga Pro-LGBT dhe Streha.

Perceptions of marginalized communities on EU integration

As part of the I Choose EU project, a study was conducted on the perceptions of Albanian citizens on EU integration and the implementation of human rights laws.

The study was conducted by Dr. Elda Zotaj and M.Sc. Gentiola Madhi and the Shelter Center as part of a project focused on protecting the values ​​of democracy through European integration.

This study aims to provide an overview of the perceptions of young people in general and of vulnerable and marginalized groups in particular, on the process of Albania’s integration into the European Union, and how they see the level of implementation of the applicable legal framework on respect for human rights.

In this study, a total of 423 questionnaires were conducted in Tirana, Durres, Shkodra, Gjirokastra, and Korça, through direct interviews (301), online surveys (122) and 10 semi-structured interviews with representatives of civil society organizations and activists human rights and representatives of public institutions.

Divided into two samples, one conducted during field meetings and workshops and the other sample online, the overall evaluation of both samples gives us insights into the knowledge these individuals have about the country’s EU and EU integration processes and their rights. or the enforceability of laws that protect these rights in our country.

Concerning the protection of human rights, the majority of respondents think that there is still work to be done in respecting their rights.

The survey notes that trust in institutions is still weak and that cases of discrimination are still not reported en masse, despite institutions’ efforts to be more sensitive and responsive to cases of discrimination.

Another worrying fact is the evidence that marginalized communities in the country have to leave and emigrate out of Albania, and their greater extent to irregular forms of immigration.

Of the 301 respondents in the field, 81.1% (248) stated that they thought to leave the country, while 3.6% of them have not yet considered such a possibility. Of the group of people who want to leave, 74.1% of them see illegal immigration as the best option and the main reason for emigration is economic reasons.

The full study will be published in the upcoming weeks as a product of a 1-year work carried out by the Shelter Center and Pro-LGBT, part of the I Choose EU project, funded by the European Union Delegation in Tirana and implemented by the Ministry of Finance and Economy (CFCU Albania).

Takim në Mat me ofrues shërbimesh dhe psikologë shkollash

Përfaqësues dhe ekspert të Qendrës Streha mbajtën një takim me anëtarë të stafit të shërbimeve sociale në Bashkinë Mat dhe me psikolog shkollash.

Në qendër të këtij takimi ishte rritja e aksesit të personave LGBTI+ në shërbimet sociale të Bashkisë apo shërbimet psiko-sociale të shkollës.

Në takim u diskutua sesi këto shërbime mund  të bëheshin më vizibël për anëtarët e komunitetit dhe si roli i profesionistëve të tillë si punonjësit social apo psikologët është themelor në promovimin e të drejtave të patjetërsueshme të personave LGBTI+.

Ky takim u zhvillua në kuadër të zbatimit nga Qendra Streha, të projektit “’Fuqizimi i kapaciteteve të profesionistëve në mbrojtjen e personave LGBTI+ nga dhuna dhe diskriminimi’’, me mbështetjen financiare të Programit të Granteve të Vogla të Komisionit për Demokraci të Ambasadës së Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Tiranë. 

Mbrojtja e vlerave të demokracisë përmes integrimit europian

Në kuadër të projektit “I Choose EU”, u zhvillua eventi përmbyllës, ku u prezantuan disa nga gjetjet më kryesore nga organizata PRO LGBT dhe Qendra “Streha”, me fokus qendror në promovimin e të drejtave të njeriut dhe procesin integrues në BE.

Qëllimi i këtij projekti ka të bëjë me mbrojtjen e demokracisë dhe vlerave të të drejtave të njeriut, përmes rritjes së njohurive mbi impaktin që procesi i integrimit evropian pritet të ketë në shoqërinë shqiptare. Projekti gjithashtu erdhi në ndihmë të përpjekjeve të Bashkimit Evropian për fuqizimin, zgjerimin dhe diversifikimin e angazhimit të qytetarëve dhe organizatave të shoqërisë civile në procesin e integrimit evropian, me fokus të veçantë në çështjet e mbrojtjes së të drejtave të njeriut.

Sidita Zaja, drejtuese e organizatës PRO LGBT përmendi ecurinë e këtij projekti, aktivitetet dhe fuqizimin e platformës mediatike online Historia Ime me shkrime e studime në lidhje me situatën e të drejtave të njeriut në Shqipëri, si dhe ndjekjen e hapave të procesit të integrimit.

Elvis Popaj, drejtues i Qendrës “Streha” përmendi punën e kryer sa i përket shërbimeve që ofrohen dhe ecurinë e takimeve në rrethe, duke evidentuar situatën me respektimin e ulët  të të drejtave të njeriut, po aq sa edhe vuri në pah diskriminimin e komunitetit LGBTI dhe vështirësi të tjera me të cilat hasen në përditshmëri grupet e margjinalizuara.

Elda Zotaj, kërkuese dhe kontribuese në studimin e thelluar “Perceptimi mbi aplikimin e ligjeve aktuale në mbrojtjen e të drejtave të njeriut,” shpjegoi në mënyrë të detajtuar disa nga sfidat dhe ecurinë e të drejtave të njeriut në Shqipëri lidhur me procesin integrues të vendit tonë në Europë. Po ashtu, ajo u ndal gjerësisht edhe në zbatueshmërinë dhe efikasitetin institucional të implementimit të politikave që lehtësojnë ndërveprimin individ-qeverisje. Ndër të tjera, u theksua situata e rënduar e të rinjve që kanë dëshirë të largohen sa më parë nga Shqipëria në një shifër që e kalon 81%-shin, ndërsa një shifër jo më e lartë se 2% e të anketuarve, u shprehen se ende nuk e kanë vendosur.

Në këtë aktivitet pati pjesëmarrës nga institucionet vendore dhe shoqëria civile, po ashtu edhe të rinj nga rrethet, një pjesë e të cilëve ishin angazhuar në konkurset e shpallura nga Historia Ime në kuadër të projektit “I choose EU”, në kategorinë e esesë dhe podcastit, ku fituesve iu shpërdanë edhe çmimet përkatëse.

Projekti u realizua nga PRO LGBT dhe Qendra Streha, në kuadër të iniciativës ‘’Mbështetja e shoqërisë civile për zbatimin e aktiviteteve të ngritjes së kapaciteteve për të rritur mbështetjen e shoqërisë civile në zhvillimin e politikave të dialogut dhe rritjen e ndërgjegjësimit në proceset e integrimit Evropian’’, i financuar nga Delegacioni i Bashkimit Evropian në Tiranë dhe i zbatuar nga Ministria e Financave dhe Ekonomisë CFCU Albania.